almanak 2009 ANALİZLERİ

2009 Almanak her yıl olduğu gibi kolektif bir çalışma ürünü olarak elinize ulaşıyor. 2007’de Amerikan mortgage piyasalarında açığa çıkan finansal krizin 2009’da dünya ve Türkiye’deki etkilerini, ekonomik ve toplumsal sonuçlarını analiz etmeye çalışan bir Almanak hazırlamayı hedefledik. Emek dünyası açısından; baskılanmanın gittikçe yoğunlaştığı, işsizlik oranının yükseldiği, sermaye açısından; bir kısmının durumunu fırsata çevirerek büyüdüğü, bir kısmının varlığını kaybettiği bir süreç yaşanıyor. Almanak için yapılan yıl değerlendirmesi ve tematik yazılar kısmen de olsa bu sorulara cevap vermeye çalışıyor.

Bu kolektif çalışmanın destekçileri:
Ümit AKÇAY, Özgün AKDURAN, Ahmet ATALIK, Abdullah AYSU, Aslıhan ÇATIKER, Cengiz ÇİÇEK, Meltem ÇİÇEKLİOĞLU, Saniye DEDEOĞLU, Temel DEMİRER, Fuat ERCAN, Başak ERGÜDER, Nuray ERGÜNEŞ, Fatma GENÇ, Ayhan GENÇLER, Onur HAMZAOĞLU, Nilüfer KORKMAZ, Ahmet Haşim KÖSE, Hasan MUTLU, Berna GÜLER MÜFTÜOĞLU, Özgür NARİN, Nesligül Nihal OLGUN, İzzettin ÖNDER, Sibel ÖZBUDUN, Neşe ÖZGEN, Özlem ÖZKAN, Nurcan ÖZKAPLAN, Atilla ÖZSEVER, Melda YAMAN ÖZTÜRK, Osman ÖZTÜRK, Özgür ÖZTÜRK, Demet PARLAR, Cenk SARAÇOĞLU, Cahide SARI, Besim SERTOK, İbrahim SOYSÜREN, Mehmet TÜRKAY, Hakan TÜZÜN,  Cavit Işık YAVUZ, Melike YAVUZ, Levent YAYLAGÜL, Gaye YILMAZ

 

SUNUŞ

SUNUŞ

2009 Almanak her yıl olduğu gibi kolektif bir çalışma ürünü olarak elinize ulaşıyor. 2007’de Amerikan mortgage piyasalarında açığa çıkan finansal krizin 2009’da dünya ve Türkiye’deki etkilerini, ekonomik ve toplumsal sonuçlarını analiz etmeye çalışan bir Almanak hazırlamayı hedefledik. Emek dünyası açısından; baskılanmanın gittikçe yoğunlaştığı, işsizlik oranının yükseldiği, sermaye açısından; bir kısmının durumunu fırsata çevirerek büyüdüğü, bir kısmının varlığını kaybettiği bir süreç yaşanıyor. Almanak için yapılan yıl değerlendirmesi ve tematik yazılar kısmen de olsa bu sorulara cevap vermeye çalışıyor.

Bu yıl Almanak yedi bölümden oluşuyor.
Birinci bölüm “2009 Yıl Değerlendirmesi”. Üç yıldır gerçekleştirdiğimiz bu bölüm, davetimizi kabul ederek gelen konuklarımızın yıl değerlendirme toplantısındaki konuşmalarından oluşuyor. Mehmet Türkay’ın yönettiği toplantının konuşmacıları: Fuat Ercan, Ahmet Haşim Köse, Gaye Yılmaz, Melda Yaman Öztürk, Özgür Öztürk, Cenk Saraçoğlu. Sevgili dostlarımız yaşadığımız süreci ve bu sürecin 2009 özelindeki gelişmelerini ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla ele aldılar.
İkinci bölümün başlığı KRİZ-TARIM. İzzettin Önder, Ümit Akçay krizi; Abdullah Aysu, Ahmet Atalık, Berna Güler Müftüoğlu, Fatma Genç, Melda Yaman Öztürk, Özgün Akduran  tarım kesiminde yaşanan sorunları yazdılar.
Üçünçü bölüm EMEK HAREKETİ. Gaye Yılmaz, Atilla Özsever, Cahide Sarı, Demet Parlar, Ayhan Gençler ve Özgür Narin sosyal güvenlik ve emek dünyası açısından analizler yaptılar.
Dördüncü bölümü oluşturan arkadaşlarımız bu bölümü kendi aralarında tartışıp konu başlıklarını belirlediler ve çalışmalarını bunun üzerinden gerçekleştirdiler. Saniye Dedeoğlu, Nuray Ergüneş, Melda Yaman Öztürk, Başak Ergüder, Nurcan Özkaplan krizi ve kadın emeğini yazdılar.
2009 TÜRKİYE DEĞERLENDİRMELERİ bölümümüzün yazarları; Sibel Özbudun, Levent Yaylagül, Cengiz Çiçek, Nilüfer Korkmaz, Neşe Özgen ve Besim Sertok.
SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM bölümünün mimarı Onur Hamzaoğlu. Hamzaoğlu geçen yıl olduğu gibi bu yıl da meslektaşlarıyla birlikte sosyal güvenlik ve sağlıkta dönüşüm bölümünü hazırladı. Bu bölümün yazılarını Onur Hamzaoğlu, Özlem Özkan, Aslıhan Çatıker, Cavit Işık Yavuz, Meltem Çiçeklioğlu, Osman Öztürk, Nesligül Nihal Olgun, Hakan Tüzün, Melike Yavuz yazdılar.
DÜNYADAN bölümünde Temel Demirer ‘İran Sadece İran Değil’, İbrahim Soysüren-Hasan Mutlu ‘İsviçre’de Göç Olgusu ve Minare Yasağı’ adlı yazıları yazdılar.
Bu yılki Almanak CD'sinde yılın olaylarını ve geniş olarak emek zaman dizinlerini bulabilirsiniz.
2009 Almanak çalışmamıza destek veren, katkıda bulunan, yazı yazan tüm dostlarımıza öncelikle teşekkür ederiz. Bu çalışmamızın toplumsal belleğemize katkı olmasını diliyoruz.
Saygılarımızla

Sosyal Araştırmalar Vakfı

Yönetim Kurulu

İÇİNDEKİLER

SAV-ALMANAK “2009 Yılı Değerlendirmesi”/
Mehmet TÜRKAY-Fuat ERCAN-Ahmet Haşim KÖSE-Gaye YILMAZ-Melda YAMAN ÖZTÜRK-Özgür ÖZTÜRK-Cenk SARAÇOĞLU 9

KRİZ-TARIM  55

Krizin Öğrettikleri ve Öğretemediği/
    İzzettin ÖNDER 57
İşsizlik Analizlerinin Eleştirel Bir Değerlendirmesi
ve Türkiye’de 2001 Krizi Sonrası Artan İşsizliğin Analizi/
    Ümit AKÇAY 71
Küresel Kapitalizme Koşut Olarak Türkiye Tarımında Değişim, Dönüşüm/
    Abdullah AYSU 98
Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ Özelleştirilmemeli/
    Ahmet ATALIK 117
1980 Sonrasında Çay Sektöründe Değişim Rüzgarı:
Yücehisar Köyünde Çay Üreticiliğinde Neler Değişiyor?/
    Berna GÜLER MÜFTÜOĞLU 137
Çay Kanun Tasarısıyla Dönüşen/Dönüşecek Olan Ne?/
    Fatma GENÇ 164
TEKEL’in Özelleştirilmesinin Ardından Tütün Üretimi: Bafra Örneği/
    Melda YAMAN ÖZTÜRK-Özgün AKDURAN 178

EMEK HAREKETİ 189

Sınıf Mücadelesinde Kavramların Rolü: “Accesibility/Erişilebilirlik” Örneği/
    Gaye YILMAZ 191
Sosyal Güvenlik ve SSGSS Yasası Sonuçlarının Değerlendirilmesi/
    Atilla ÖZSEVER 212
2009 Yılında Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik/
    Cahide SARI 229
İşçi Sınıfının Yeni-SağPolitikalara Eğilimi: Kocaeli Pirelli Lastik Fabrikası Örneği/
    Demet PARLAR 249
Uluslararası Göçün Feminleşmesinin Ardılı Türevsel İşler,
Ev Hizmetlerinde Çalışan Göçmen Kadın İşçiler/
    Ayhan GENÇLER 276
“Uzay Çağında Sosyal Adalet Savaşı” 1969 Alpagut Olayı/
    Özgür NARİN 312

KRİZ ve KADIN EMEĞİ  329

İstihdamın Kadıncası: Ücretsiz Aile İşçisi, Evkadını ve Enformel İşgücü/
    Saniye DEDEOĞLU 333
Kadınların İşsizliği/
    Nuray ERGÜNEŞ 340
SosyalGüvenlik Sisteminde Dönüşümün Kadınlara Etkisi: Gelinen Durum/
    Melda YAMAN ÖZTÜRK 350
Kamu Hizmetlerinin Özelleştirilmesi ve Kadın Emeği/
    Başak ERGÜDER 360
Kadın Girişimciler/
    Nurcan ÖZKAPLAN 372

2009 TÜRKİYE DEĞERLENDİRMELERİ 385

“Osmanlı’da Oyun Bitmez”: Kürt “Açılımı” ve Ötesi.../
    Sibel ÖZBUDUN 387
Türkiye’de Hükümet ve Medya İlişkisi: AKP ve Doğan Grubu Örneği/
    Levent YAYLAGÜL-Cengiz ÇİÇEK 403
AKPDöneminde Sosyal Politika ve Yaşlılık/
    Nilüfer KORKMAZ 422
Mayınlı Arazilerin Temizlenmesi Üzerine/
    Neşe ÖZGEN 441
İstanbul’a Yağmur Yağdı/
    Besim SERTOK 450

SAĞLIK  463

Sağlık Hizmetleri Metadır Finansman Kaynaklarının Kökenindeki Farklılık
Sömürü Oranındaki Farklılıktan Kaynaklanır/
    Onur HAMZAOĞLU 465
Sağlık Sektöründe Esnek Üretim ve Sağlık Emek-Gücüne Etkileri/
    Özlem ÖZKAN-Aslıhan ÇATIKER 477
İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Hizmetlerinde Değişim: Hastanelere Bakış/
    Cavit Işık YAVUZ  505
Türkiye’de Birinci Basamak Sağlık Hizmeti;
Sağlık Ocaklarından Aile Hekimliği Sistemine/
    Meltem ÇİÇEKLİOĞLU  545
Sağlık Hizmeti Sunumu Kapsamındaki Hak Değişimleri 2002-2009/
    Osman ÖZTÜRK 554
Eşitsizlikler Altında Toplum Ruh Sağlığı/
    Nesligül Nihal OLGUN 565
Doğumla İlişkili Sağlık Hizmetleri Kullanımında Eşitsizlikler/
    Hakan TÜZÜN  578
Kamu Sağlık Çalışanları ve Sendikal Örgütlülük/
    Melike YAVUZ 592

İRAN-İSVİÇRE DEĞERLENDİRMESİ 615

İran Sadece İran Değil!/
    Temel DEMİRER  617
İsviçre’de Göç Olgusu ve Minare Yasağı/
İbrahim SOYSÜREN-Hasan MUTLU  636 

KÜNYE

1.Basım Kasım 2010

16x24 cm,

664 sayfa

30.00TL

ISBN978-605-61579-1-2

Yayına Hazırlayan: Serap Kurt

Kapak Uygulama: İlknur Kavlak

Baskı Öncesi Hazırlık: Ülkü Gündoğdu

KAPAK