almanak 2008 ANALİZLERİ

2008 Almanak, küresel kapitalizmin krizinin derinleştiği ve krizin tüm yükünün emekçi sınıf ve tabakaların üzerine yıkılmaya çalışıldığı günlerde elinize geçiyor. Ve Almanak 2008 yazarları, diğer 7 Almanak’ta olduğu gibi, emekten yana bir tutumla hem krizi ve krizin değişik alanlarda yansımalarını analiz ediyorlar hem de küresel kapitalizmin neo-liberal politikalarını ve sonuçlarını açığa çıkarıyorlar.

Bu kolektif çalışmanın destekçileri:
Ümit AKÇAY, Öztin AKGÜÇ, Özgün AKDURAN, Ahmet ATALIK, Murat AYDIN, Çiğdem ÇAĞLAYAN, Aydın ÇUBUKÇU, Temel DEMİRER, Yücel DEMİRER, Gülnur ELÇİK, Fuat ERCAN, Başak ERGÜDER, Nuray ERGÜNEŞ, Nilay ETİLER, Bülent FALAKAOĞLU, Onur HAMZAOĞLU, Evren HASPOLAT, Rasih Nuri İLERİ, Hakan
KAPUCU, İrfan KAYGISIZ, Ece KOCABIÇAK, Nilüfer KORKMAZ, Hayri KOZANOĞLU, Ertuğrul KÜRKÇÜ, Berna GÜLER MÜFTÜOĞLU, Özgür MÜFTÜOĞLU, Özgür NARİN, İzzettin ÖNDER, Sibel ÖZBUDUN, Yasemin ÖZGÜN,
Özlem ÖZKAN, Cahide SARI, Kurtar TANYILMAZ, Alper TAŞ, Tolga TÖREN, Müge TUZCUOĞLU, Mehmet TÜRKAY, Hakan TÜZÜN, Örgen UĞURLU, Levent YAYLAGÜL, Cavit Işık YAVUZ, Haluk YURTSEVER

 

SUNUŞ

SUNUŞ

Almanak 2008, küresel kapitalizmin krizinin derinleştiği ve krizin tüm yükünün emekçi sınıf ve tabakaların üzerine yıkılmaya çalışıldığı günlerde elinize geçiyor. Ve Almanak 2008 yazarları, diğer 7 Almanak’ta olduğu gibi, emekten yana bir tutumla hem krizi ve krizin değişik alanlarda yansımalarını analiz ediyorlar hem de küresel kapitalizmin neo – liberal politikalarını ve sonuçlarını açığa çıkarıyorlar.

Almanak 2008 ne yazık ki, yitirdiğimiz iki yaşam ustasının ardından yazdıklarımızla başlıyor: SAV Onur Kurulu üyemiz Nail Çakırhan ve emekten yana birçok etkinliğe olduğu gibi Almanak çalışmalarına da katkısını esirgemeyen Türkel Minibaş’ı bir kez daha saygıyla, özlemle anıyoruz.

2007 ile başladığımız Almanak yuvarlak masa toplantılarının birincisinin katılımcıları Hayri Kozanoğlu, Özgür Müftüoğlu, İrfan Kaygısız ve Fuat Ercan, 2008 yılını değerlendirdiler.

Bu değerlendirmenin ardından İzzettin Önder, Başak Ergüder, Hakan Kapucu, Sibel Özbudun-Müge Tuzcuoğlu, Cahide Sarı, Öztin Akgüç, Nuray Ergüneş, Ümit Akçay ve Ahmet Atalık, Ekonomi – Bankacılık – Tarım başlığı altında krizi ve sektörleri analiz ettiler.

İkinci yuvarlak masa toplantımız, Ergenekon sürecinin ısınmaya başladığı günlerde yapılmıştı ve “Türkiye Nereye? Sol Nerede” başlığını taşıyordu. Sol kamuoyunda da oldukça ses getiren bu toplantının katılımcıları SAV Yönetim Kurulu üyeleri dışında Fuat Ercan, Aydın Çubukçu, Haluk Yurtsever, Ece Kocabıçak, Ertuğrul Kürkçü, Alper Taş, Kurtar Tanyılmaz, Özgür Müftüoğlu idi.

2008 Türkiye Değerlendirmeleri Bölümündeki yazarlarımız Bülent Falakaoğlu, Yücel Demirer, Murat Aydın, Örgen Uğurlu, Evren Haspolat, Özgür Narin, Yasemin Özgün, Nilüfer Korkmaz, Levent Yaylagül;  bu bölümde doğal olarak yer alan Ergenekon süreci ile ilgili yazıların yanı sıra, üniversitelerimizin dönüşümü ile ilgili yazılar ağırlık kazandı.

Özellikle CDler üzerindeki zaman dizinlerde oldukça ayrıntılı olarak araştırmacılarımızın kullanımına sunduğumuz Emek Hareketi Bölümünde: Berna Güler Müftüoğlu; “2001’den 2007/8’ye Dudullu Organize Sanayi Bölgesi’nde Küresel Üretim Zinciri ve Çalışma İlişkileri”, Özgün Akduran; “Tekel’in Ardından”, Gülnur Elçik; “Desa Direnişi Emek Mücadelesine Ne Kattı?”, Ece Kocabıçak; “Kalkınma Kavramına Feminist Eleştiri Denemesi” başlıklı yazıları ile bu bölümün içeriğini oluşturdular.

2008 yılı AKP Hükümetinin Sağlık ve Sosyal Güvenlik alanında neo liberal politikaları - Türkiye’de oldukça önemli bir toplumsal muhalefet oluşturulmasına karşın – yasalaştırdığı bir yıl oldu. Almanak 2008’de SOSYAL GÜVENLİK ve SAĞLIK; Onur Hamzaoğlu’nun “Kapitalizmde Sağlık Hizmetleri ve Dünya’da ve Türkiye’de Sağlık Reformu”, Hakan Tüzün’ün “Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Erken Sonuçlarının Değerlendirilmesi”, Cavit Işık Yavuz’un “Türkiye’de İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği”, Çiğdem Çağlayan’ın “Türkiye’de Çocuk İşçilerin Durumu”, Nilay Etiler’in “Türkiye’de Çocuk ve Anne Sağlığı Sorunları” ve Özlem Özkan’ın “Mevcut Sağlık Sistemi İçinde Evde Sağlık Hizmetleri” yazıları ile yer aldı.

2008 sonu – 2009 yılı başında bir kez daha Filistinli kanı ile sulanan Ortadoğu, Temel Demirer’in “Ortadoğu’nun İsyankar Nabzı” ile Almanak’ta yer aldı. Tolga Tören ise yaşadığımız günlerde tüm kesimlerce tartışılan, siyasi ve pratik olarak tavır, tutum alınan ulusal sorunu “Güney Afrika - Türkiye, Ulusal Sorun -Sınıf Sorunu: Yakın Dönem Tarihi İçin Bir Karşılaştırma Denemesi” başlığı altında inceledi.

Hep vurguladık, vurgulayacağız. Almanak’lar kolektif bir çabanın ürünüdür. Emeği geçen herkese bir kez daha teşekkür ediyoruz.

Saygılarımızla


İÇİNDEKİLER

İçindekiler

 

Sunuş ......................................................................................................................................... 7

Kaybettiklerimiz... .................................................................................................................... 9

Hayatı Şiir Gibi Yaşayan Bir Ulu Çınarın Ardından/ Dinçer METE ..................................... 11

“Sevgili Dostum Nail Çakırhan...”/ Rasih Nuri İLERİ ........................................................... 13

Türkel Minibaş Hoca’yı Kim Kaybetti?/ Mehmet TÜRKAY ................................................ 16

Türkel Hocam/ Serap KURT .................................................................................................. 18

 

SAV-ALMANAK “2008 Yılı Değerlendirmesi”/ Mehmet TÜRKAY-Fuat ERCAN-

            İrfan KAYGISIZ-Hayri KOZANOĞLU-Özgür MÜFTÜOĞLU............................... 19

 

EKONOMİ-BANKACILIK-TARIM ..................................................................................... 59

Kriz: Nasıl Algı(latı)lıyoruz, Niçin Engelleyemiyoruz?/ İzzettin ÖNDER ............................ 61

Krizin Türkiye’de Sermaye Üzerindeki Yıkıcı/Yaratıcı Gücü ve Sermayenin Talepleri/

Başak ERGÜDER ...................................................................................................... 77

Küresel Ekonomik Krizin İMKB’deki Metal Ana Sanayi İşletmeleri Üzerindeki Etkisi:

2008 Yılına İlişkin Bir Değerlendirme/ Hakan KAPUCU ........................................ 89

“Kriz” Günlerinde Mikrokredi/ Sibel ÖZBUDUN-Müge TUZCUOĞLU ........................... 108

Kriz, Sağlık ve Sosyal Güvenlik/ Cahide SARI ................................................................... 116

2008 Yılında Bankacılık Sektörü/ Öztin AKGÜÇ ............................................................... 134

Bankacılık Sektöründe Son Dönem Gelişmeler Üzerine Bir Değerlendirme/                               

Nuray ERGÜNEŞ .................................................................................................... 165

Bir Krizden Diğerine Değişen Ne? Türkiye’de 2001-2008 Dönemi TCMB Politikaları                

ve Sermaye-İçi Kesimlerin Farklılaşan Talepleri/ Ümit AKÇAY .......................... 180

Su, Tarım ve Dünya Su Konseyi Bağlantısı/ Ahmet ATALIK .............................................192

 

“Türkiye Nereye? Sol Nerede?”/ Mehmet TÜRKAY-Fuat ERCAN-Aydın ÇUBUKÇU-

Haluk YURTSEVER-Ece KOCABIÇAK-Ertuğrul KÜRKÇÜ-Alper TAŞ-                 

Kurtar TANYILMAZ-Özgür MÜFTÜOĞLU.......................................................... 205

2008 TÜRKİYE DEĞERLENDİRMELERİ ........................................................................ 275

1908 Devrim mi, Ergenekonu da Besleyen Darbe mi?/ Bülent FALAKAOĞLU ............... 277

Ergenekon’u Sorunsallaştırmak: Sorunlar ve Olanaklar Üzerine Düşünceler/                              

Yücel DEMİRER ..................................................................................................... 297

2008 Yılında Türkiye’de Vergi Politikası/Murat AYDIN .................................................... 305

Türkiye’nin Enerji Politikalarının Güvenlik Boyutu/ Örgen UĞURLU............................... 320

Türkiye’de Özel Güvenliğin Gelişimi ve Bugünü/ Evren HASPOLAT............................... 338

Bilim Üretim Süreci ve Üniversitelerde Dönüşüm/ Özgür NARİN...................................... 356

Neoliberalizm ve Üniversitelerin Dönüşümü/ Yasemin ÖZGÜN......................................... 376

Neo-liberalizm ve Kentsel/Rantsal Dönüşüm Projeleri: Sulukule Örneği/                                    

Nilüfer KORKMAZ-Levent YAYLAGÜL.............................................................. 385

 

EMEK HAREKETİ .............................................................................................................. 399

2001’den 2007-8’ye Dudullu Organize Sanayi Bölgesi’nde Küresel Üretim Zinciri ve Çalışma İlişkileri/

Berna GÜLER MÜFTÜOĞLU ............................................. 401

Tekel’in Ardından.../ Özgün AKDURAN............................................................................. 424

Desa Direnişi Emek Mücadelesine Ne Kattı?/ Gülnur ELÇİK ............................................ 434

Kalkınma Kavramına Feminist Eleştiri Denemesi/ Ece KOCABIÇAK............................... 441

 

SOSYAL GÜVENLİK-SAĞLIK ......................................................................................... 457

Kapitalizmde Sağlık Hizmetleri ve Dünyada ve Türkiye’de Sağlık Reformu/                              

Onur HAMZAOĞLU .............................................................................................. 459

Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Erken Sonuçlarının Değerlendirilmesi/                                      

Hakan TÜZÜN ........................................................................................................ 473

Türkiye’de İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği/ Cavit Işık YAVUZ ............................................... 498

Türkiye’de Çocuk İşçilerin Durumu/ Çiğdem ÇAĞLAYAN................................................ 524

Türkiye’de Çocuk ve Anne Sağlığı Sorunları/ Nilay ETİLER.............................................. 537

Mevcut Sağlık Sistemi İçinde Evde Sağlık Hizmetleri/ Özlem ÖZKAN.............................. 547

 

ORTADOĞU-GÜNEY AFRİKA ......................................................................................... 563

Ortadoğu’nun İsyankâr Nabzı/ Temel DEMİRER ............................................................... 565

Güney Afrika-Türkiye, Ulusal Sorun-Sınıf Sorunu: Yakın Dönem Tarihi İçin

Bir Karşılaştırma Denemesi/ Tolga TÖREN ........................................................... 588

 

KÜNYE

 

KAPAK