2004 - SINIF ÇALIŞMALARI ATÖLYELERİ

2004 yılında yapılan 5 Sınıf çalışması Atölyesi



 

5. ATÖLYE

         

"Ev Eksenli Üretim Sürecini Örgütleyen

Ve Bu Süreçte Yeniden Örgütlenen

Geleneksel İlişkiler: İstanbul, Pendik, Kavakpınar Örneği"

 

Sunuş: Ebru Moçoş *

Tarih : 26  Haziran  2004 Cumartesi

Saat   : 17:00-20:00

* Mimar Sinan Üniversitesi Sosyoloji Bölümü – Yüksek Lisans Programı Öğrencisi


Bu Atölye’de:

Ev eksenli üretim konusu hem akademik çevreler hem sendikalar tarafından tartışılmaktadır. Özellikle kadın işgücünün yoğun olarak çalıştığı bu alan hem kadın emeğinin emek piyasası içindeki konumunu, hem neoliberal ekonomi politikaları sonucunda hızla enformalleşen/esnekleşen üretim sürecini ve bu üretim süreci içinde örgütsüzleşen esnek emek gücünün durumunu anlamak için ele alınması gereken önemli bir alan haline gelmiştir. Bu sunumda, konu, hem fordizmden postfordizme geçiş sürecinde emek piyasalarından yaşanan dönüşüm ve bunun bir sonucu olarak ev eksenli üretimin yaygınlaşması, hem de hızla yaygınlaşan ev eksenli üretimde özellikle kadın işgücünün çalışmasının sosyo-kültürel, ekonomik nedenleri ekseninde ele alınacaktır. İkinci bölümde ise Pendik/Kavakpınar örneğinden elde edilen veriler değerlendirilecektir: Kadınları ev eksenli üretim sürecine dahil eden koşullar, ev eksenli çalışmanın seçilmek zorunda oluşunun nedenleri nelerdir? Ev eksenli üretim süreci hane içi işbölümünü, kadının günlük hayatını, ilişkilerini, toplumsal rol ve konumunu nasıl etkilemiştir? Ev eksenli üretim kadınlar arasında hangi ilişki dinamiklerini ortaya çıkarmıştır? Ev eksenli üretim süreci kadınların emekleriyle kurdukları ilişkiyi nasıl bir dönüştürmüştür? Ev eksenli üretimin kadınlar açısından yalnızca olumsuz sonuçlar değil aynı zamanda sonuçları kadınlar açısından olumlu olacak potansiyeller de barındırdığını açığa çıkartmaya çalışmak bu sunumun ve tartışmanın temel amaçlarından biri olacaktır. Ve tartışmanın bu potansiyellere vurgu yapmasını önemsiyorum.

Konu hakkında, daha fazla bilgi edinmek isteyen atölye katılımcılarına tavsiye edilen kaynaklar şunlardır:

1) ERAYDIN, A.- ERENDİL, A. Vd. (1999), Yeni Üretim Süreçleri Ve Kadın Emeği: Dış Pazara Açılan Konfeksiyon Sanayinde Yeni Üretim Süreçleri Ve Kadın İşgücünün Bu Sürece Katılım Biçimleri. TC Başbakanlık Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Ankara.  

2) EYÜPOĞLU, A.- ÖZAR, Ş.-TUFAN-TANRIÖVER, H. (1996), Kentlerde Kadınların İş Yaşamına Katılım Sorunlarının Sosyo Ekonomik ve Kültürel Boyutları, TC Başbakanlık Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Merkezi Yayınları, Ankara. 

3) KORAY, Meryem (1993), Çalışma Yaşamında Kadın Gerçekleri, Basisen Eğitim ve Kültür Yayınları, İstanbul.

4) LORDOĞLU, Kuvvet (1990), Eve İş Verme Sistemi İçinde Kadın İşgücü Üzerine Bir Alan Araştırması, Friedrich Ebert Vakfı, İstanbul.     

5) MUNCK, Ronaldo (2002),  Emeğin Yeni Dünyası Küresel Mücadele Küresel Dayanışma,  Kitap Yayınevi, İstanbul.    


   

4. ATÖLYE

  “Kadınların Sosyal Güvenliği”

  

Sunuş: Fatma Şenden Zırhlı *

Tarih : 29  Mayıs  2004 Cumartesi

Saat   : 17:00-20:00

* Mimar Sinan Üniversitesi Sosyoloji Bölümü - Doktora Programı Öğrencisi.


Bu Atölye’de:

Sosyal güvenlik kavramı, her bireyin bugününden ve yarınından emin olabilmesi, yaşamını insan onuruna yakışır bir şekilde sürdürmesi ve kişiliğini geliştirmesi için gerekli güvencelere sahip olması anlamına gelir.

Neo-liberalizmin 1970’lerin ortalarından bu yana benimsediği yeni sağ yönelim hem dünya çapında hem de Türkiye’de sosyal güvenlik haklarının gerilemesi sonucunu doğurdu. Türkiye’yi de etkisi altına alan neo-liberal politikalara bağlı olarak sosyal güvenlik kanunu 1999 yılında, iş kanunu ise 2003 yılında değiştirildi. Bu kanun hükümlerinde meydana gelen yapısal değişiklikler genel olarak emekçilerin ve özel olarak da kadınların toplumsal koşullarını olumsuz yönde etkiledi.

Özelleştirme, ekonomik yaşamda kuralsızlaştırma (deregulation), sendikasızlaştırma, sosyal güvenlik kuruluşlarının zayıflatılması ve hatta ortadan kaldırılması, sosyal yardımların kısıtlanması ve kaldırılması, kadınlara, çocuklara, azınlıklara yönelik sosyal programların yürürlükten kaldırılması, emeklilik yaşının yükseltilmesi, eğitim ve sağlık hizmetlerinin güdükleştirilmesi gibi bir bütün oluşturan bu uygulamalar toplumun çoğunluğunu 18. ve 19. yüzyılın vahşi kapitalizm ortamına geri götürmektedir.

Sonuç olarak; sosyal güvenlik ve kadınların sosyal güvenliği alanında insanlığın elde ettiği temel hakların günümüzde tehlikeye düştüğü, genel olarak çalışanların ve özel olarak kadınların yaşam kalitesinin hem dünyada hem Türkiye’de köklü biçimde geriye gitmekte olduğu görülmektedir. Bu atölyede; kadının konumuTürkiye’deki sosyal güvenlik sisteminde değişikliğe uğrayan yasalar çerçevesinde  ele alınacaktır.

Konu hakkında, daha fazla bilgi edinmek isteyen atölye katılımcılarına tavsiye edilen kaynaklar şunlardır:

1. Zırhlı, Fatma Şenden, Sosyal Güvenlik ve Kadın, Minerva Yayınları, İstanbul, 2000.

2. Zırhlı, Fatma Şenden, “İş Kanunu Kıskacında Kadın”, Ürün Sosyalist Dergi, Temmuz-Ağustos 2003, Sayı 14.

3. Arın, Tülay; Ergin, Berin, “Türkiye’de Sosyal Güvence ve Kadınlar: Yasal Çerçeve ve Uygulama”, Aydınlanmanın Kadınları, ed. Necla Arat, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul, 1998.

4. Bendason, Ney, Başlangıcından Günümüze Kadın Hakları, İletişim Yayınları, Cep Üniversitesi.

5. Kollontai, Aleksandra, “Kapitalist Büyük Sanayinin Gelişmesi Döneminde Kadın Emeği”, Toplumsal Gelişmede Kadının Konumu, İnter Yayınları, İstanbul, 2000.

6. Türk-İş, Özelleştirme ve Kadın İşçiler Semineri, 5-6 Mayıs 1994, Türk-İş Genel Merkezi, Türk-İş Yayınları, Ankara, 1994.

7. Hava-İş, Sosyal Güvenlik Depremi, Neler Kaybettik?, Hava-İş Eğitim Broşürü, İstanbul, 1999.    


   

3. ATÖLYE

“Ev eksenli çalışma ve geleceğe yönelik öngörüler”

 

 

Sunuş: Asuman Türkün Erendil *

Tarih : 15  Mayıs  2004 Cumartesi

Saat   : 17:00-19:00

 * Bilkent Üniversitesi, Siyaset Bilimi Bölümü, Yrd. Dç –  Ev-Eksenli Çalışan Kadınlar Çalışma Grubu üyesi.

   
   

2. ATÖLYE

“Neşeli Doksanlar”
Yoksulluğu Gizleyen Parlak Vitrin:Yeni Orta Sınıf!

Kültürel Bir Bakış Denemesi

 

Sunuş: Ali Şimşek

Tarih : 8  Mayıs  2004 Cumartesi

Saat   : 17:00-19:00

   
   

I. ATÖLYE

Fason Üretim ve Sınıf İlişkileri

“Bir Örnek: Gedikpaşa’da Ayakkabı Üretimi”

 

Sunuş: Berna Güler Müftüoğlu *

Tarih : 24 Nisan 2004 Cumartesi

Saat   : 17:00-19:00

* Yrd.Doç., Marmara  Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü.